Środki ochrony osobistej w czasie pandemii SARS-CoV-2

W wielu krajach zalecane jest stosowanie sprzętu ochrony osobistej PPE (ang. personal protective equipement). Do sprzętu zabezpieczającego przed przenoszeniem oraz zakażeniem SARS-CoV-2 należą nylonowe bądź lateksowe rękawiczki, maski filtrujące oraz przyłbice i kombinezony ochronne.

Z jakiej maseczki korzystać i jak ona działa?

Ze względu na swój rozmiar (od 60 do 140 nm) pojedynczy wirus  SARS-CoV-2 jest przepuszczany przez maski z filtrami typu: FFP1, P1, FFP2, P2, N95, N99, FFP3, P3, N100 (filtracja wszystkich cząstek o średnicy 0,3 mikrona lub większych). Jednakże, wirus SARS-CoV-2 przenosi się będąc zawieszonym w ślinie człowieka, której krople są znacznie większe i które mogą zostać, przez wymienione, maseczki zatrzymane. Trzeba jednak pamiętać, że aby maseczka spełniała swoje funkcje musi być użytkowana prawidłowo.

Jak prawidłowo stosować maseczki filtrujące?

Niezależnie od tego czy używamy maseczki jednorazowej czy wielokrotnego użytku ważne jest aby przed jej założeniem oraz zdjęciem dokładnie umyć ręce i dotykać maseczki jedynie za sznurki (gumki) mocujące. Powierzchni maski nie należy dotykać po umieszczeniu na twarzy. Ważne jest aby przestrzegać zaleceń dotyczących maksymalnego czasu noszenia jednej maseczki (dla najpowszechniejszych masek chirurgicznych to 2h). Maseczki wielokrotnego użytku muszą zostać poddane sterylizacji po każdym użyciu (np. poprzez zanurzenie w gorącej wodzie z mydłem) pamiętając, że czas inaktywacji wirusa wynosi około 5 minut w temperaturze powyżej 70 stopni Celsjusza.

Jak możemy zabezpieczać się przed SARS-CoV-2?

Aby zabezpieczyć się przed infekcją należy być świadomym w jaki sposób wirus ten się roznosi.

Według WHO najczęstszą drogą przenoszenia wirusa są dłonie. Osoba chora wydziela miliardy kopii wirusa w każdym z płynów ustrojowych, takich jak ślina czy łzy. Koronawirus, tak jak wszystkie wirusy grypy ludzkiej, roznosi się drogą kropelkową w wyniku kichnięcia czy kaszlnięcia na drugą osobę znajdującą się w niewielkiej odległości (mniejszej niż 2 metry). Jednocześnie zasłonięcie ust dłonią spowoduje przedostanie się wirusów na dłoń, a z nią na wszystko czego chora osoba dotknie.

Wciąż jest sprzeczne jak długo wirus może przetrwać poza organizmem człowieka na danej powierzchni. Kluczowe w walce w koronawirusem jest częste mycie rąk mydłem (lub używanie żeli dezynfekujących na bazie alkoholu), ponieważ mydło (oraz alkohol) rozpuszcza lipidy wchodzące w skład osłonki wirusa, a bez niej wirus nie jest zdolny do przetrwania. Ponadto WHO zaleca ograniczenie dotykania twarzy ponieważ to właśnie poprzez dotyk – nosa, ust czy oczu zakażoną dłonią – dochodzi do zarażenia.

Dlaczego Koronawirus wywołał globalną pandemię?

SARS-CoV-2 nie jest najbardziej zaraźliwym ani zjadliwym wirusem znanym ludzkości, jednak posiada on kilka cech, które przyczyniły się ogłoszenia pandemii pierwszy raz od ponad stu lat.

Koronawirus SARS-CoV-2 charakteryzuje się odpowiednim balansem pomiędzy zaraźliwością a stopniem powodowanej śmiertelności. Zbyt wysoka śmiertelność (np. taka jak w przypadku wirusa Ebola) powodowałaby paradoksalnie spowolnienie rozprzestrzeniania wirusa (bardzo zły stan zdrowia zatrzymuje ludzi w domach lub powoduje ich gwałtowną śmierć).

Ponadto potwierdzone są przypadki osób które nie wykazywały żadnych symptomów choroby a mimo tego otrzymywały testy na obecność SARS-CoV-2 z wynikiem pozytywnym. Dlaczego tak się dzieje nie zostało jeszcze wytłumaczone.

Dodatkowo niespecyficzne i pospolite objawy Covid-19 powodują, że diagnoza na początku pandemii i izolacja nowego wirusa była bardzo trudna i czasochłonna co przełożyło się na błyskawiczny wzrost zachorowań.

Pandemia Koronawirusa SARS-CoV-2

Koronawirus czyli SARS-CoV-2

W grudniu 2019 rząd Chin upublicznił informację o nieznanym dotąd wirusie rozprzestrzeniającym się w jednej z prowincji. W niedługim czasie wirus dotarł do innych państw, podwajając liczbę zachorowań w przeciągu każdych kilku dni. Wirus ten potocznie nazywany został koronawirusem, ze względu na wypustki obecne na powierzchni przypominające koronę. W rzeczywistości jest to SARS-CoV-2 (ang. Severe Acute Respiratory Syndrome-Related Coronavirus 2), który powoduje zespół objawów nazwany COVID-19 (ang. Coronavirus Disease 2019).

Koronawirus jest blisko spokrewniony ze znanymi ludzkości innymi koronawirusami SARS-CoV i MERS-CoV i podobnie jak te wirusy powoduje szereg niespecyficznych objawów. Jako objawy SARS-CoV-2 zalicza się: gorączkę, suchy kaszel, zmęczenie, płytki oddech, bóle mięśni lub stawów, ból gardła, ból głowy a także nudności lub wymioty.

Istnieją setki znanych odmian koronawirusów, których naturalnym rezerwuarem są nietoperze, dla których są one zupełnie niegroźne. W wyniku mutacji wirus jest w stanie ‘przeskoczyć’ z jednego gospodarza na innego, co miało miejsce w przypadku SARS-CoV-2.

Dlaczego tak bardzo szkodzi nam wirus który jest zupełnie niegroźny dla małego nietoperza? Dlaczego jest dla nas bardziej niebezpieczny niż sezonowa grypa?

Materiał genetyczny który zawarty jest w wirusie zwykłej ludzkiej grypy jest znany naszemu układowi odpornościowemu i może być relatywnie szybko i łatwo rozpoznawany i niszczony. Materiał genetyczny znajdujący się wewnątrz każdej jednostki SARS-CoV-2 jest pochodzenia zwierzęcego i budujące go geny nie są tak łatwo rozpoznawalne przez ludzki układ odpornościowy, a co za tym idzie, nie są niszczone tak szybko. SARS-CoV-2 wirus ma czas aby się namnażać, dodatkowo powodując zamieszanie w naszym systemie obronnym.

Czym są wirusy i dlaczego chorujemy?

Dużo słyszymy o wirusach, bakteriach i mikrobach w ogóle, ale czym one właściwie są? Dlaczego organizmy niewidoczne gołym okiem mogą powodować poważne choroby a nawet prowadzić do śmierci?

Wirusy, pojawiły się na ziemi na długo przed pierwszym człowiekiem i znajdują się na pograniczu świata istot żywych i nieożywionych. W przeciwieństwie do bakterii, grzybów, roślin czy zwierząt, nie wykazują żadnych cech typowych dla organizmów żywych, takich jak odżywianie, oddychanie czy wytwarzanie energii.

Jak to się zatem dzieje, że wirusy mogą być dla nas niebezpieczne?

Związane jest to z budową i sposobem namnażania się wirusów. Modelowy wirus składa się z kapsydu, czyli zewnętrznej białkowej kapsuły pełniącej rolę osłonki dla umieszczonego wewnątrz materiału genetycznego, którym może być kwas rybonukleinowy (RNA) bądź, podobnie jak u ludzi, kwas deoksyrybonukleinowy czyli DNA. Ów materiał genetyczny jest swoistą instrukcją umożliwiającą tworzenie kopii wirusa. Z powodu braku odpowiednich struktur wewnątrz kapsydu, wirusy muszą wykorzystywać inne organizmy do powielania (replikacji) swojego materiału genetycznego a tym samym liczby swoich kopii. W tym celu wirusy wnikają do wnętrza komórki gospodarza, zmuszając ją do powielania materiału genetycznego wirusa i tworzenia dla niego białkowych osłonek. Miliony kopii opuszczają komórkę gospodarza aby powtórzyć cykl w sąsiadujących komórkach.